Njoftime

Doli nga shtypi “Vegla bakri dhe sëpata bronzi në Shqipëri dhe Kosovë”

18 Maj, 2022 Njoftime
Doli nga shtypi “Vegla bakri dhe sëpata bronzi në Shqipëri dhe Kosovë” nga arkeologu prof. dr. Adem Bunguri. Objekt kryesor i këtij punimi është trajtimi i veglave të punës prej bakri dhe bronzi të epokës së Eneolitit asaj të Bronzit të zbuluara në territorin e Shqipërisë dhe Kosovës. Katalogu përfshin 291 objekte, prej të cilave 277 vegla bakri e bronzi dhe 14 objekte të fonderisë së tyre. Në pikëpamje kronologjike ato janë të lidhura kryesisht me tri periudha të rëndësishme të zhvillimit pre dhe protohistorik, përkatësisht me Eneolitin, me periudhën e Bronzit të Hershëm dhe atë të Bronzit të Vonë, e pjesërisht edhe me tranzicionin nga Bronzi i Vonë në periudhën e hershme të epokës së Hekurit.
Monografia është fryt i një projekti të përbashkët shqiptaro-gjerman të viteve 2010-2015, të mbështetur financiarisht nga revista “Prähistorische Bronzefunde” (München), “Römisch-Germanische Kommission” dhe “Deutschen Archäologischen Instituts” (Frankfurt am Main). Falë këtij projekti u mundësua trajtimi i gjithë veglave të punës, sipas kritereve të reja të botimit, duke përfshirë në radhë të parë hartimin e database-it dhe katalogimin e tyre, diçka që bëhet për herë të parë.
Në këtë monografi prof.Bunguri kujton me nderim dhe respekt të thellë studiuesin më të njohur të Prehistorisë shqiptare prof.Frano Prendi, për kontributin e veçantë që ka dhënë edhe në studimin e sëpatave të bakrit dhe të bronzit në Shqipëri.
Kjo monografi është një botim i vlefshëm në fushën e studimeve prehistorike që mund t’i shërbejë një rrethi të gjerë studiuesish dhe në mënyrë të veçantë, brezit të ri të arkeologëve dhe studentëve të arkeologjisë.

Dr. Nevila Molla (Instituti i Arkeologjisë) mban një ligjëratë për gjimnazistët e “Çajupit” mbi trashëgiminë materiale të antikitetit të vonë dhe mesjetës në territorin e Tiranës.

12 Maj, 2022 Njoftime
Gjimnazistët e “Çajupit” u njohën sot me 1000 vjet qytetërim në territorin e Tiranës gjatë antikitetit të vonë. Dr. Nevila Molla bëri një përshkrim panoramik të kalave dhe objekteve të kultit të cilat janë ndërtuar në territorin e Tiranës së sotme, e që në shekujt IV-VII ishte nën admnistrimin e Epirit të Ri. Vetëm perandori Justinian që ndërmori fushata fortifikimi, ndërtoi 32 kala të reja dhë rindërtoi 26.
U krijua një rrjet i rëndësishëm fortifikimesh jo vetëm për mbrotjen e popullsisë, po edhe si njësi administrimi ekonomik i territorit. Këtu përfshiheshin: kalaja e Tujanit; e Pëllumbasit; e Dajtit – më e madhja në territorin e Tiranës; kalaja e Vrapit ku është zbuluar i quajturi “thesari i Vrapit” me rreth 41 objekte e që ruhet sot në Muzeun Metropolitan të Artit në Nju Jork; kalaja e Shën Gjinit; kalaja e Skrepit që u zhvillua si qendër urbane me tregti të zhvilluar me vendet e Egjeut. Objektet e dëshmojnë kontaktin e gjerë që territori i Tiranës kishte me vende të tjera.
Të gjitha monumentet e kultit kristian vënë në dukje që territori ishte shumë i influencuar nga Papati. Shën Mëria në Brar, e shekullit 10-11, është një shembull i mirë i objektit i dekoruar me afresk e ku është zbuluar një varr monumental.
Kala të tjera të rëndësishme janë kalaja e Prezës, ajo e Ndroqit, një pikëndalesë e rëndësishme përgjatë Via Egnatias; kalaja e Petrelës që ka qenë një bazë e Topiajve dhe një bërthamë rezistencë e Skënderbeut kundër osmanëve.
Për të ardhur në gjysmën e dytë të shek.XVIII kur ngrihet kalaja e Tiranës në qendër të qytetit, ndërkohë që qyteti rritet e ndërtohet.

Dr. Edlira Andoni mban leksionin mbi kërkimet dhe studimet për periudhën e Neolitit të Hershëm në Shqipëri

6 Maj, 2022 Njoftime

Dr. Edlira Andoni ishte e ftuar në Fakultetin e Filozofisë në Beograd, për të mbajtur një leksion mbi kërkimet dhe studimet për periudhën e Neolitit të Hershëm në Shqipëri. Prezantimi u përqendrua në veprimtarinë kërkimore-shkencore shumëvjeçare, nga një retrospektivë e studimeve të shekullit të kaluar deri tek arritjet dhe rezultatet më të fundit për këtë periudhë. Ligjërata pati interes te të pranishmit, kryesisht kërkues dhe arkeologë të departamentit të prehistorisë, të cilët nëpërmjet pyetjeve dhe komenteve, shprehën mjaft interes për të mësuar më shumë rreth kërkimeve dhe studimeve për këtë periudhë gjatë dhjetëvjeçarit të fundit.

Vizita studimore ndërkombëtare, thirrje për aplikim

28 Prill, 2022 Njoftime
Aktiviteti TRANSFER WP T3.2 (Vizita studimore ndërkombëtare) krijon një mundësi për të rinjtë (18-32 vjeç), të interesuar në fushat e arkeologjisë/trashëgimisë kulturore, që të kryejnë për disa ditë një vizitë studimore (të gjitha shpenzimet e nevojshme mbulohen nga projekti – udhëtimi, akomodimi, transporti, etj.).
Bashkëngjitur gjeni formularët e aplikimit dhe adresën ku duhet t’i drejtoheni. Kjo thirrje vlen deri më 30 prill.
 
 

Konferenca shkencore “Viti Arkeologjik 2021”

13 Prill, 2022 Njoftime
Rezultatet e kërkimeve arkeologjike të kryera gjatë vitit 2021 bëhen të ditura në konferencën shkencore që organizohet nga Instituti i Arkeologjisë (ASA) ditën e premte, më 15 prill 2022, duke filluar nga ora 09:30, në Muzeun Arkeologjik.
Është një bilanc që bëjnë arkeologët shqiptarë dhe të huaj nga kërkimet që janë shtrirë në të gjitha trevat e vendit, në fushën e prehistorisë, antikitetit, antikitetit të vonë dhe mesjetës.
Bashkëngjitur gjeni programin e plotë me temat dhe pjesëmarrësit.
 

Mbahet ligjërata “Mesapët: Ilirët e Italisë?”

12 Prill, 2022 Njoftime
Prof. Jean-Luc Lamboley mbajti sot një ligjëratë bazuar në tezat mbi mesapët si ilirët e Italisë. Që prej vitit 1994, aktiviteti shkencor i Prof. Lamboley është ngushtësisht i lidhur me territoret tona. Kjo trajektore ka nisur me kërkimet dhe studimet diakronike rreth popullsive indigjene të jugut të Italisë, veçanërisht atyre të përqendruara rreth zonës së Salentos, në brigjet perëndimore të Adriatikut; më pas kërkimet vijuan në terriorin tonë, në brigjet lindore të Adriatikut, në tokë ilire, për t’u zhvendosur paralelisht, edhe në Kosovë, në Dardaninë antike, duke e bërë kështu Prof. Lamboley më shqiptarin, jo vetëm ndër kolegët francezë, por edhe kolegët e huaj në përgjithësi, që kanë punuar e punojnë në territoret tona.
Kontributi i tij shtrihet në njohjen dhe studimin e pasurisë arkeologjike – veçanërisht me kërkimet shumëvjeçare në Apolloninë e Ilirisë, promovimin e kësaj pasurie; në bashkëorganizimin e 3 prej edicioneve të simpoziumit nderkombëtar Iliria e Jugut dhe Epirit në Antikitet. Çdo gjashtë vjet, kjo veprimtari e rëndësishme bën bashkë tërësinë e komunitetit shkencor që punon në Ballkan, me kërkimet që shtrihen nga periudha para dhe proto-historike, deri në mesjetën e hershme bizantine. Iliria e Jugut dhe Epirit në antikitet është simpoziumi i vetëm në këtë fushë dhe bashkon studiues nga vendet e Ballkanit, studiues evropianë dhe amerikanë që punojnë në projektet ndërkombëtare. Edicioni i fundit, i VI-ti u mbajt në Tiranë, në vitit 2015, aktet e tij dolën nga shtypi në vitin 2018.
Prof. Lamboley ka një kontribut të madh në mbështetje të shumë studiuesve të rinj të Shqiërisë e të Kosovës, me mundësi studimesh të thelluara dhe doktorature.
Në vitin 2013, për kontributin e tij të vyer në kërkimet dhe studimet arkeologjike dhe në formimin e brezit të ri, atëherë Qendra e studimeve Albanologjike e vlerësoi Prof. Lamboley me çmimin e Albanologjisë; ndërsa në vitin 2017, Ministria e Kulturës, Rinisë dhe Sportit e Republikës së Kosovës, i akordoi çmimin «Shjefën Gjeçovi», me motivacionin “Për merita të veçanta në fushën e trashëgimisë kulturore”.
Aktiviteti i sotshëm u organizua nga Instituti i Arkeologjisë (Akademia e Studimeve Albanologjike).

Mesapët: Ilirët e Italisë?

6 Prill, 2022 Njoftime
Në kuadër të veprimtarive shkencore, Instituti i Arkeologjisë organizon më datë 12 Prill, ora 11.00, në Sallën e Albanologjisë, Pallati i Kongreseve, ligjëratën e hapur: Mesapët: Ilirët e Italisë? nga Prof. Jean-Luc LAMBOLEY, paraprirë nga një prezantim i prof. asoc. dr. Belisa Muka, drejtore e Institutit të Arkeologjisë. E më pas vijojnë diskutime.
Prof. Lamboley është profesor emeritus pranë Universitetit Lumière Lyon 2. Ai ka bashkëdrejtuar kërkimet shqiptaro-franceze në Apolloninë e Ilirisë dhe ka qenë anëtar i Shkollës franceze të Romës.
Prof. Jean-Luc Lamboley ka realizuar studimet doktorale mbi Mesapët dhe ka botuar monografinë “Recherches sur les Messapiens. IV-II siecle avant J.-C.”, Romë 1996. Studimet e tij mbi Mesapët përfshijnë një territor të gjerë që shtrihet në gjithë gadishullin e Salentos në skajin juglindor të Italisë.
 

Historia e Patrullarit nga Amantia

2 Prill, 2022 Njoftime
Në thelb, ç’ishte një kufi në Antikitet? Një vijë, pika referimi, një element natyror lumi ose malor, vende të vogla të shenjta në kufijtë e një territori, fortesa dhe pika mbikëqyrjeje, një linjë që ndan një botë nga një tjetër? Pak nga të gjitha këto njëherësh e që pa dyshim, ndryshon nga një territor në tjetrin. Dhe çfarë do të thotë “ruajtje e kufirit” 2500 vjet më parë dhe sot? Koha jonë e tashme është e ngopur me kufij që duhen kapërcyer, kufij, konceptimi i të cilëve po pëson ndryshime të thella para syve tanë.
Për të zbuluar kufirin fizik si simbolikë nisur nga mbishkrimi i gjetur në Matohanaj, më 30 mars, në École Normale Supérieure, në Paris, u prezantuan podkastet e realizuara në kuadër të projektit Storie Nostrum në Shqipëri. Shkrimtari Gazmend Kapllani, arkeologia Belisa Muka, studiuesit Marie-Pierre Dausse, Vincent Mespoulet, Makis Solomos treguan për një eksperiencë të re që bën bashkë shkrimtarë, arkeologë, historianë, muzikologë, etj. “Mos u mërzit nga monotonia e paqes”, – një histori që rezonon kaq shumë në këto kohë të trazuara që jetojmë.
Ky është një nga podkastet e “Storie Nostrum”, që synon të prodhojë rreth 10 të tilla, prej 7 minutash secili që tregojnë jetën e zakonshme të banorëve në brigjet e Mesdheut 2500 vjet më parë. Këto podkaste i drejtohen një audience shumë të gjerë, të aksesueshme me një smartphone të thjeshtë si dhe një terminal audio në një muze ose në një vend arkeologjik.
Ky projekt nxjerr në pah trashëgiminë arkeologjike mesdhetare duke eksploruar rajone pak të njohura të Mesdheut të lashtë. Këtë vit janë prodhuar rreth dhjetë podkaste në territorin aktual të Shqipërisë me ekipet arkeologjike që punojnë në këtë terren.
Projekti do të prezantohet së shpejti edhe në Tiranë, nga Instituti i Arkeologjisë, pranë Akademisē së Studimeve Albanologjike.
Fotot janë nga prezantimi i projektit në Paris, nga Gazmend Kapllani, Belisa Muka, Christophe Goddard, Makis Solomos, Pierre Raynaud, Marie-Pierre Dausse dhe Vincent Mespoulet, ky i fundit koordinator i përgjithshëm i projektit “Storie Nostrum” dhe president i shoqatës “Tregime të vërteta të Mesdheut”.

“Storie Nostrum” në Shqipëri

29 Mars, 2022 Njoftime
A dëgjoni zëra? Zëra të zakonshëm nga 2500 vjet më parë?
Këto janë podkastet e “Storie Nostrum”, një eksperiment i paprecedentë për historinë publike, që prezantohen nesër, më 30 mars 2022, ora 20:00- 22:00 në École Normale Supérieure, Paris.
Projekti “Storie Nostrum” propozon të prodhojë një seri podkastesh prej rreth 7 minutash që tregojnë jetën e zakonshme të banorëve në brigjet e Mesdheut 2500 vjet më parë. Është një mundësi që formati i podcast-it e sjell në mënyrën më kreative të mundshme, ku materiali zanor ka po aq rëndësi sa narracioni. Prodhimi i këtyre podkasteve ka bërë bashkë arkeologë, shkrimtarë, artistë sonorë, muzikologë, specialistë të studimeve të zërit. Ato i drejtohen një audience shumë të gjerë, të aksesueshme me një smartphone të thjeshtë si dhe një terminal audio në një muze ose në një vend arkeologjik, duke e nxitur audiencën të përfshihet dhe të jetë pjesëmarrëse.
Ky projekt nxjerr në pah trashëgiminë arkeologjike mesdhetare duke eksploruar rajone pak të njohura të Mesdheut të lashtë. Këtë vit janë prodhuar rreth dhjetë podkaste në territorin aktual të Shqipërisë me ekipet arkeologjike që ndërhyjnë në këtë terren.
Të ftuar:
– Gazmend Kapllani, shkrimtar, drejtor i Studimeve Shqiptare në Universitetin DePaul në Çikago
– Belisa Muka, Drejtoreshë e Institutit Arkeologjik të Shqipërisë, bashkëdrejtuese e misionit Arkeologjik Franko-Shqiptar në Apoloni
– Christopher Goddard, CNRS, Drejtor i UMR 8546 AOROC
– Makis Solomos, Profesor i Muzikologjisë, Universiteti i Parisit 8 dhe studentët e Masterit “Krijimi i muzikës dhe zërit” të Universitetit të Parisit 8.
– Stéphane Verger, Drejtor i Përgjithshëm i Muzeut Kombëtar Romak, bashkëdrejtor i misionit
arkeologjik franko-shqiptar i Apolonisë, laboratori AOROC
– Pierre Raynaud, nga Ambasada e Francës në Shqipëri, këshilltar për bashkëpunim dhe veprim kulturor
– Marie-Pierre Dausse, MCF në historinë greke, Universiteti i Parisit 8, koordinatore shkencore e projektit dhe Vincent Mespoulet, koordinator i përgjithshëm i projektit “Storie Nostrum” dhe president i shoqatës “Tregime të vërteta të Mesdheut”.

Shkodra, nga antikiteti në modernitet

18 Mars, 2022 Njoftime

Dyczek, S. Shpuza (ed.), Scodra From Antiquity to Modernity I. A Companion to the study of Scodra, Warsaw 2020 

Ky vëllim është i pari në një seri të re botimesh që paraqet rezultatet e kërkimeve arkeologjike shqiptaro-polake në qytetin e Shkodrës. Gërmimet në këtë qendër të rëndësishme janë kryer në kuadër të një bashkëpunimi mes Institutit Arkeologjik të Tiranës dhe Qendrës së Studimeve për Evropën Juglindore në Antikitet të Universitetit të Varshavës. Vëllimi përbëhet prej 400 faqesh, ka ilustrime të shumta dhe për përgatitjen e tij kanë marrë pjesë 18 arkeologë dhe specialistë të fushave të ndryshme. 

Rezultatet e paraqitura në këtë vëllim i përkasin gërmimeve të kryera gjatë viteve 2011-2015. Këto gërmime kanë sjellë të dhëna të reja që ndihmojnë për të kuptuar më mirë topografinë e qytetit dhe kronologjinë e tij, si dhe i zgjerojnë ndjeshëm njohuritë tona për historinë e Shkodrës. Përveç identifikimit të shumë strukturave, gërmimet kanë nxjerrë në dritë dhe një material të pasur arkeologjik me një shtrirje të gjatë kohore, nga antikiteti deri në periudhën osmane, ku përfshihen mozaiku, mbishkrimet, qeramika, gjetjet osteologjike etj. Një rëndësi e veçantë i është kushtuar dhe historikut të kërkimeve në Shkodër si dhe analizës së hollësishme të burimeve kryesore të informacionit për qytetin antik dhe mesjetar, duke përfshirë tekstet antike dhe numizmatikën. 

Ekipi që ka punuar në përgatitjen e këtij vëllimi ka synuar të analizojë të gjithë spektrin kronologjik që ofron materiali arkeologjik i Shkodrës. Për këtë arsye, në disa fusha studimi, si për shembull qeramika osmane, ky botim do të shërbejë si një referencë e rëndësishme për studimet e ardhshme, të cilat deri më sot janë të pakta në këtë fushë. Në vitet në vazhdim kjo seri pritet të pasurohet me vëllime të tjera ku do të prezantohen edhe gërmimet e bëra në sitin arkeologjik të Bushatit ku ekipi shqiptaro-polak punon që prej vitit 2018.

 

2017 © AKADEMIA E STUDIMEVE ALBANOLOGJIKE. TË GJITHA TË DREJTAT TË REZERVUARA.